คำศัพท์เกี่ยวกับการแพทย์ (Medical Vocabulary)3 min read

2262

สวัสดีค่าาาา วันนี้ครูณิชาเอาใจสายท่องศัพท์จดศัพท์ และนักเรียนพยาบาลเป็นพิเศษ (คาดว่านักเรียนแพทย์คงจะทราบกันแล้วเนอะ)

ครูณิชานำคำศัพท์ อักษรย่อ ที่พบบ่อย ๆ ในโรงพยาบาลและใบวินิจฉัยโรคมาฝากค่ะ ส่วนเรื่องจะอ่านลายมือหมอได้มั้ยไปแกะลายมือกันเองนะค้าาาาา

.

คำศัพท์ทั่วไปที่พบได้ในโรงพยาบาล

  • ambulance /แอม บิวเลิน/ รถพยาบาล
  • gown /กาวนฺ/ เสื้อคลุมยาว
  • antibiotic /แอนทิไบออททิค/ ยาปฏิชีวนะ
  • balm /บาล์ม ยาหม่อง
  • heating pack /ฮีทถิ่ง แพคฺ/ กระเป๋าน้ำร้อน
  • examination table /อิ๊กซฺแซมหมิเนชึ่น เทเบิล/ เตียงตรวจโรค
  • emergency  room /อีเหมอะเจนซี่ รูม/ ห้องฉุกเฉิน
  • Intensive Care Unit (ICU Room) /อินเทนซิฟ แคร์ ยูนิท/ (ไอซียู รูม) ห้องผู้ป่วยหนัก
  • operating room /อ็อพเผอะเรทิ่ง รูม/ ห้องผ่าตัด
  • doctor /ด็อกเถอะ/ หมอ
  • nurse เนิร์ซ นางพยาบาล
  • assistant /เออะซิซเติ่น/ ผู้ช่วย
  • patient /เพเชิ่น/ ผู้ป่วย,คนไข้
  • medicine /เม็ด(ดิ)ซิน, เม็ดซิน/ ยา
  • pill,tablet /พิล,แท็บเล็ทฺ/ ยาเม็ด
  • tincture /ทิงเชอะ/ ยาใส่แผลสด/ทิงเจอร์
  • prescription /พรีสคริพชึ่น/ ใบสั่งยา
  • thermometer /เถอะมอมมิเถอะ/ เครื่องวัดอุณหภูมิ
  • height chart /ไฮทฺ ชาร์ท/ที่วัดส่วนสูง
  • eye chart /อาย ชาร์ท/ แผนภูมิวัดสายตา
  • mask /แมสกฺ/ ผ้าปิดปาก
  • male nurse /เมล เนิร์ซฺ/ บุรุษพยาบาล
  • wheelchair /วีลแชร์/ เก้าอี้รถเข็น (สำหรับคนป่วยหรือคนพิการ)
  • hospital bed /ฮอสพิทึ่ล เบด/ เตียงคนไข้
  • call button /คอล บัททึ่น/ ปุ่มกดเรียกพยาบาล
  • respirator /เรสปิเรเถอะ/ เครื่องช่วยหายใจ
  • pulse /พัลซฺ/ ชีพจร, อัตราการเต้นของหัวใจ
  • syringe /ซี รินจฺ/ เข็มฉีดยา, กระบอกฉีดยา
  • inject /อินเจ็คทฺ/ ฉีดยา
  • vaccine /แวคซีน/ วัคซีน
  • clinical thermometer /คลินนิเคิล-เถอะมอมมิเถอะ/ ปรอทวัดไข้
  • inflatable cuff /อินแฟลททะเบิล คัฟฺ/ ที่วัดความดัน
  • scale /สเกล/ เครื่องชั่งน้ำหนัก, ตราชั่ง
  • stethoscope /สเตธเธอะสโกพฺ/ หูฟังของแพทย์
  • rubber hammer /รับเบอะ แฮมเหมอะ/ ค้อนยาง
  • tongue depressor /ทัง ดีเพรสเซอะ/ ที่กดลิ้น
  • ice pack /ไอซฺ แพ็คฺ/ แผ่นประคบเย็น
  • cotton wool /คอทเทิ่น วูล/ สำลี
  • alcohol /แอลเกอะฮอล/ แอลกอฮอล์
  • ammonia /เออะโมเนีย/ แอมโมเนีย
  • gentian violet /เจ็นเชิ่น ไวเออะเล็ท/ ยาฆ่าเชื้อ สีม่วง
  • tincture /ทิงคฺ’เชอะ/ ทิงเจอร์ (ยาใส่แผลสด)
  • Mercurochrome /เหมอะ คยูโรโครม/ ยาแดง
  • tweezers /ทวี เซอรซฺ/ คีมหนีบ, แหนบ
  • gauze /กอซ/ ผ้าพันแผล, ผ้าก๊อซ
  • tape /เทพ/ เทปพันแผล
  • bandage /แบนดิจฺ/ ผ้าพันแผล
  • adhesive bandage /เอิ่ดฮีซีฟ แบนดิจ/ พลาสเตอร์ปิดแผล
  • walker /วอเคอะ/ อุปกรณ์ช่วยเดิน, โครงช่วยพยุงตัว
  • crutches /ครัทเชิสฺ/ ไม้ค้ำยัน
  • cane /เคน/ ไม้เท้า
  • cast /คาสทฺ/ เฝือก
  • sling /สฺลิง/ ผ้าคล้องแขนเพื่อพยุงแขน
  • examination room /อิกซฺแซมหมิเนชึ่น รูม ห้องตรวจโรค
  • X-ray /เอ็กซฺ-เรย์/ เอกซเรย, ฉายรังสีเอ็กซ์
  • operate /อ็อพเผอะเรท/ ผ่าตัด
  • plastic surgery /แพลสติกเซอเจอะหริ/ ศัลยกรรมตกแต่ง

คำย่อแผนกต่าง ๆ ของโรงพยาบาลที่เรียกกันทั่วไป

  • ER ย่อมาจาก EMERGENCY ROOM ห้องอุบัติเหตุและฉุกเฉิน
  • OR ย่อมาจาก OPERATING ROOM ห้องผ่าตัด
  • LR ย่อมาจาก LABOR ROOM ห้องคลอด
  • OPD ย่อมาจาก OUTPATIENT DEPARTMENT แผนกผู้ป่วยนอก
  • MED ย่อมาจาก MEDICINE อายุรกรรม(การรักษาด้วยยา)
  • PED ย่อมาจาก PEDIATRIC กุมารเวชกรรม(การรักษาโดยเฉพาะเด็ก)
  • SUR ย่อมาจาก SURGICAL ศัลยกรรม(การรักษาด้วยการผ่าตัด)
  • ORTHO ย่อมาจาก ORTHOPEDIC ศํลยกรรมกระดูก(การรักษาโรคกระดูกด้วยยาหรือการผ่าตัด)
  • OB-GYN ย่อมาจาก OBSTRETIC GYNECOLOGY สูติ-นรีเวชกรรม(การรักษาโดยเฉพาะสตรีและการตั้งครรภ์)
  • ANC ย่อมาจาก Ante natal care การดูแลก่อนคลอด (ante = ก่อน)
  • IPD ย่อมาจาก INPATIENT DEPARTMENT แผนกรักษาผู้ป่วยใน
  • PT ย่อมาจาก PHYSICAL THERAPY แผนกกายภาพบำบัดและฟื้นฟู
  • LAB ย่อมาจาก LABORATORY แผนกห้องปฏิบัติการ

คำย่อที่ใช้ในการบันทึกทางการแพทย์

  • CC ย่อมาจาก Chief Complaint ประวัติสำคัญที่มารพ.
  • PI ย่อมาจาก Present illness ประวัติปัจจุบัน
  • PH ย่อมาจาก Past history ประวัติอดีต
  • FH ย่อมาจาก Family history โรคทางกรรมพันธุ์ หรือการเจ็บป่วยของคนในครอบครัว
  • SH ย่อมาจาก Social history ภาวะสังคมผู้ป่วย, อาชีพ, ความรับผิดชอบของงานหรือลักษณะ
  • ROS ย่อมาจาก Review of system คือการเจ็บป่วยและสุขภาพทั่วไป ไล่ถามตามระบบอวัยวะต่างๆ เช่น ระบบทั่วไป ระบบผิวหนัง ระบบไหลเวียนโลหิต ฯลฯ
  • HPI ย่อมาจาก History of present illness ประวัติปัจจุบันในเรื่องอาการ, ปัญหา
  • PMH ย่อมาจาก Past medical history ประวัติอดีตของการรักษา, รายละเอียดการแพทย์,การผ่าตัดในอดีต หรือการเจ็บป่วยในอดีตที่สัมพันธ์กับปัจจุบัน
  • U/D ย่อมาจาก Underlying disease โรคประจำตัว
  • PE ย่อมาจาก Physical Examination การตรวจร่างกาย
  • BP ย่อมาจาก Blood Pressure ความดันโลหิต
  • PR ย่อมาจาก Pulse Rate อัตราชีพจร
  • RR ย่อมาจาก Respiratory Rate อัตราการหายใจ
  • T ย่อมาจาก Temperature อุณหภูมิ
  • BW ย่อมาจาก Body Weight น้ำหนัก
  • HT ย่อมาจาก Height ส่วนสูง
  • GA ย่อมาจาก General Appearance ลักษณะภายนอกทั่วไป
  • HEENT ย่อมาจาก Head Ear Eye Nose Throat ศรีษะ หู ตา จมูก คอ
  • Abd ย่อมาจาก Abdomen ช่องท้อง
  • Ext ย่อมาจาก Extremity ระยางค์(แขน ขา)
  • IMP ย่อมาจาก Impression การวินิจฉัยแรกรับ
  • Dx ย่อมาจาก Diagnosis การวินิจฉัยโรค
  • Ddx ย่อมาจาก Differential Diagnosis การวินิจฉัยแยกโรค
  • Rx,Px ย่อมาจาก Medical Prescribtion เอกสารที่แพทย์เขียนให้เภสัชกรสำหรับการจัดยาดูแลรักษาคนไข้
  • Tx ย่อมาจาก Treatment การรักษา
  • IVF ย่อมาจาก Intravenous Fluid สารน้ำทางหลอดเลือดดำ
  • V/S ย่อมาจาก Vital sign สัญญาณชีพ
  • I/O ย่อมาจาก Intake/Outtake ปริมาณน้ำเข้าออกในแต่ละวัน
  • N/S ย่อมาจาก Neurosign สัญญาณชีพทางระบบประสาท
  • GCS ย่อมาจาก Glas glow coma score คะแนนการประเมินการตอบสนองทางระบบประสาท
  • AWS ย่อมาจาก Alcohol Withdrawal score การประเมินกลุ่มอาการจากการถอนแอลกอฮอล์

คำย่อของโรคหรืออาการที่พบบ่อย

  • Fx ย่อมาจาก Fracture กระดูกหัก
  • DHF ย่อมาจาก Dangue Hemorrahic Fever ไข้เลือดออกจากเชื้อ dangue (เป็นไวรัสชนิดหนึ่ง)
  • DF ย่อมาจาก Dangue Fever ไข้เลือดออกระยะแรก
  • URI ย่อมาจาก Upper Respiratory Infection การติดเชื้อทางเดินหายใจส่วนบน
  • COPD ย่อมาจาก Chronic Obstructive Pulmonar Disease โรคหลอดลมอุดกั้นเรื้อรัง
  • AE ย่อมาจาก Acute exaerbation การกำเริบฉับพลัน
  • DM ย่อมาจาก Diabetes Mellitus โรคเบาหวาน
  • HT ย่อมาจาก Hypertension โรคความดันโลหิตสูง
  • DLD ย่อมาจาก Dyslipidemia โรคไขมันในเลือดสูง
  • CVA ย่อมาจาก Cerebro Vascular Accident โรคทางหลอดเลือดสมอง
  • SDH ย่อมาจาก Subdural hematoma เลือดออกใต้เยื่อหุ้มสมองชั้นดูรา
  • EDH ย่อมาจาก Epidural hematoma เลือดออกใต้เยื่อหุ้มสมอง
  • SAH ย่อมาจาก Subarachnoid hemorrhage ลือดออกใต้เยื่อหุ้มสมองชั้นอะราชนอยด์
  • ICH ย่อมาจาก Intra cerebral hemorrhage เลือดออกในสมอง
  • UTI ย่อมาจาก Urinary Tract Infection การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ
  • ARF ย่อมาจาก Acute Renal Failure ไตวายฉับพลัน
  • CRF ย่อมาจาก Chronic Renal Failure ไตวายเรื้อรัง
  • ESRD ย่อมาจาก End Stage Renal Disease โรคไตวายเรื้อรังระยะสุดท้าย
  • ATN ย่อมาจาก Acute Tubular Necrosis โรคไตวายฉับพลัน
  • CAPD ย่อมาจาก Continuous Ambulatory Peritoneal Dialysis การล้างไตทางช่องท้องชนิดต่อเนื่องด้วยตนเอง
  • AF ย่อมาจาก Atrial Fibrillation หัวใจเต้นผิดจังหวะจากห้องส่วนบน
  • VF ย่อมาจาก Ventricular Fibrillation หัวใจเต้นสั่นพลิ้ว
  • VT ย่อมาจาก Ventricular Tachycardia หัวใจเต้นผิดจังหวะจากห้องส่วนล่าง
  • SVT ย่อมาจาก Supra Ventricular Tachycardia หัวใจเต้นผิดจังหวะจากห้องส่วนบน
  • AMI ย่อมาจาก Acute Myocardial Infarction โรคหัวใจวายฉับพลัน
  • STEMI ย่อมาจาก ST Elevated Myocardial Infarction โรคหัวใจวายฉับพลัน
  • NSTEMI ย่อมาจาก Non-ST Elevated Myocardial Infarction โรคหัวใจวายฉับพลัน
  • PVC ย่อมาจาก Premature Ventriular Contracture หัวใจห้องล่างเต้นผิดจังหวะ
  • CHF ย่อมาจาก Congestive Heart Failure หัวใจวาย
  • NF ย่อมาจาก Necrotizing Fasciitis แผลติดเชื้อเนื้อตายลุกลามถึงชั้นพังผืด
  • LBP ย่อมาจาก Low Back Pain ปวดหลัง
  • MFPS ย่อมาจาก Myofascial Pain Syndrome ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ
  • CTS ย่อมาจาก Carpal Tunnel Syndrome โรคเส้นประสาทที่ข้อมือถูกกดรัด
  • HNP ย่อมาจาก Herniated Nucleus Pulposus หมอนรองกระดูกเคลื่อน
  • BPH ย่อมาจาก Benign Prosthetic Hypertrophy ต่อมลูกหมากโต
  • STD ย่อมาจาก Sexual transmitted disease โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์
  • AGE ย่อมาจาก Acute Gastroenteritis ลำไส้อักเสบฉับพลัน
  • CA ย่อมาจาก Cancer โรคมะเร็ง
  • DC ย่อมาจาก Dental Caries โรคฟันผุ
  • CDA ย่อมาจาก Chronic Dento Alveolar abscess เป็นฝีที่เหงือกเรื้อรัง (โรครำมะนาด)
Share
.